Relative clauses, czyli zdania względne, stanowią ważną część struktury zdań w języku angielskim. Służą do opisywania osób, miejsc, przedmiotów i sytuacji, dodając do nich dodatkową informację. Kluczowe jest to, że zdanie względne jest elementem rozwijającym — rozszerza znaczenie rzeczownika, w którym się pojawia, i tworzy bardziej precyzyjny opis całej wypowiedzi.
W praktyce oznacza to, że zdanie względne w języku angielskim pełni funkcję przymiotnikową, ponieważ opisuje rzeczownik znajdujący się bezpośrednio przed nim. Sam mechanizm opiera się na użyciu tzw. relative pronouns (zaimków względnych) lub relative adverbs, które łączą część główną i część rozwijającą.
What is a relative clause?
Relative clause to klauzula podrzędna, która:
- odnosi się do konkretnego rzeczownika w zdaniu (osoby, przedmiotu, miejsca, czasu lub posiadania),
- zaczyna się od zaimka względnego lub przysłówka względnego,
- dostarcza dodatkowych informacji o tym rzeczowniku.
Przykład:
The book that you recommended was excellent.
Książka, którą poleciłeś, była znakomita.
Zdanie względne that you recommended wyjaśnia, która dokładnie książka jest przedmiotem rozmowy.
W języku angielskim wyróżniamy dwie główne grupy zdań względnych:
- Defining relative clauses (zdania definiujące, klauzule ograniczające)
- Non-defining relative clauses (zdania niedefiniujące, klauzule niedookreślające)
To rozróżnienie jest fundamentalne, ponieważ wpływa zarówno na znaczenie zdania, jak i na interpunkcję.
Sprawdź także: Pogoda w języku angielskim.
Defining relative clauses – klauzula definiująca
Defining relative clauses (tzw. definiujące zdania względne) stanowią część znaczeniową zdania. Zdanie ograniczające precyzuje rzeczownik w taki sposób, że bez tej informacji zdanie główne mogłoby być niejasne lub nawet błędnie zinterpretowane.
Przykład:
The man who called you yesterday is waiting outside.
Mężczyzna, który dzwonił do ciebie wczoraj, czeka na zewnątrz.
Tutaj who called you yesterday wskazuje konkretnego mężczyznę. Bez tej informacji nie wiadomo, o kogo chodzi.
W defining relative clauses nie używamy przecinków, ponieważ klauzula jest integralną częścią znaczenia.
Warto sprawdzić: Opis zdjęcia po angielsku.
Non-defining relative clauses – klauzula niedefiniująca
Non-defining relative clauses dodają informację dodatkową, ale nie wpływają na podstawowe rozumienie zdania. Usunięcie tej części nie zmienia głównego sensu wypowiedzi.
Przykład:
My sister, who lives in Paris, is visiting me next week.
Moja siostra, która mieszka w Paryżu, odwiedzi mnie w przyszłym tygodniu.
Informacja o mieszkaniu w Paryżu jest dodatkowa — wiemy, o której siostrze mowa.
W non-defining relative clauses zawsze stosujemy przecinki.
Na naszym blogu znajdziesz także: Zwroty podróżne po angielsku.
Relative pronouns – zaimki względne
Do najważniejszych relative pronouns należą:
- who – odnosi się do osób
- whom – odnosi się do osób jako dopełnienia
- which – odnosi się do rzeczy i zwierząt
- that – odnosi się do osób, rzeczy lub zwierząt (w defining relative clauses)
- whose – wyraża posiadanie („którego”, „czyj”)
Każdy z nich pełni inną funkcję.
Nauczy się: Future Perfect Continuous – czas przyszły ciągły dokonany.
Zaimki w relative clauses – szczegółowe omówienie
who
Używany do opisu osób jako podmiot zdania względnego.
The teacher who explained the topic was very clear.
Nauczyciel, który wyjaśnił temat, był bardzo klarowny.
whom
Forma bardziej formalna, stosowana, gdy osoba pełni rolę dopełnienia.
The colleague whom you met yesterday works in marketing.
Kolega, którego poznałeś wczoraj, pracuje w marketingu.
which
Odnosi się do rzeczy lub zwierząt.
The report which you sent is incomplete.
Raport, który wysłałeś, jest niekompletny.
that
Może zastąpić who i which, ale tylko w defining relative clauses.
The car that we bought is electric.
Samochód, który kupiliśmy, jest elektryczny.
That jest neutralne stylistycznie i bardzo częste w mowie.
whose
Wyraża posiadanie.
The woman whose laptop was stolen reported it immediately.
Kobieta, której laptop został skradziony, natychmiast to zgłosiła.
Sprawdź: Konstrukcja to be going to.
Relative adverbs – when, where
Oprócz zaimków względnych istnieją również relative adverbs (przysłówki względne):
- when – odnosi się do czasu
- where – odnosi się do miejsca
Przykład z when:
The year when I moved to London changed my life.
Rok, w którym przeprowadziłem się do Londynu, zmienił moje życie.
Przykład z where:
This is the place where we first met.
To jest miejsce, w którym spotkaliśmy się po raz pierwszy.
Polecamy zapoznać sie także z Future Perfect – czas przyszły dokonany.
Examples of relative clauses – przykłady i omówienie
Zanim przejdziemy do analizy konkretnych konstrukcji, warto zobaczyć, jak relative clauses funkcjonują w pełnych zdaniach. Poniższe przykłady pokazują różnice pomiędzy klauzulami definiującymi i niedefiniującymi, a także ilustrują działanie poszczególnych zaimków względnych w praktyce. Każde zdanie prezentuje typową sytuację, w której zdanie względne dostarcza dodatkowej informacji o osobie, miejscu lub przedmiocie, precyzując sens wypowiedzi lub uzupełniając ją o istotny kontekst.
The scientist who discovered the new element received an award.
Naukowiec, który odkrył nowy pierwiastek, otrzymał nagrodę.
→ Zaimkiem who opisujemy osobę, a klauzula definiuje, który dokładnie naukowiec jest podmiotem zdania.
The museum, which was founded in 1890, attracts thousands of visitors.
Muzeum, które założono w 1890 roku, przyciąga tysiące odwiedzających.
→ Informacja o dacie założenia jest dodatkowa, dlatego klauzula oddzielona jest przecinkami.
The document that you need is on the desk.
Dokument, którego potrzebujesz, leży na biurku.
→ That pełni tu funkcję definiującą – wskazuje konkretny dokument spośród innych.
Sprawdź naszą ofertę: Kursy indywidualne z angielskiego.
Pomijanie zaimków względnych
W defining relative clauses możliwe jest opuszczenie zaimka względnego, jeśli pełni on funkcję dopełnienia, np.:
The book (that) I bought is fascinating.
Książka, którą kupiłem, jest fascynująca.
Można pominąć that, ale tylko wtedy, gdy zaimek nie jest podmiotem w klauzuli.
Sprawdź: Kurs Business English w Toruniu.
Form relative clauses – zdanie redukowane (reduced relative clauses)
Czasem zdanie względne można skrócić, zwłaszcza gdy używamy imiesłowu:
The man standing at the door is my uncle.
Mężczyzna stojący w drzwiach jest moim wujkiem.
Zamiast:
The man who is standing at the door…
Redukcja jest możliwa, gdy klauzula ma formę ciągłą (who is doing) lub perfektywną (who has done).
Podsumowanie
Relative clauses są jednym z najważniejszych mechanizmów opisowych w języku angielskim. Pozwalają nadawać wypowiedzi precyzję, rozwijać rzeczowniki i tworzyć bardziej rozbudowane struktury zdaniowe. Ich poprawne stosowanie wymaga zrozumienia różnic między defining relative clauses a non-defining relative clauses, świadomego używania relative pronouns i znajomości tego, w jakich sytuacjach zaimek można pominąć.
Na koniec polecamy naszą ofertę kursów grupowych z angielskiego dla dorosłych.
